Crkva Stara Pavlica
Istorijat
Staru Pavlicuvidjećete vrlo lako kako, iznad Ibra na stjenovitoj zaravni, stražari nad okrugom. Nepoznati graditelji su negde u XI ili XII veku podigli ovo zdanje, pažljivo birajući mjesto na kojem će se nalaziti. Iako ktitori nisu poznati, zna se da je crkva manastira posvećena svetiteljima Petru i Pavlu. U istorijskim izvorima prvi put se pominje u XII veku u jednoj darovnoj povelji Stefana Prvovjenčanog. Pavlica je bila muški manastir.
Sam istorijski značaj ove bogomolje opisan je u delu Kraljevstvo Slovena, gde se Stara Pavlica pominje se kao mjesto koje je skrivalo Nikolu Altomanovića, srpskog vojvodu iz XIV vijeka. Veliki deo manastira sada čine samo ostaci, ali je sama crkva obnovljena tokom sedamdesetih godina XX veka.
Detalji o kulturnom dobru
Iako je star manastir, Stara Pavlica i dalje čvrsto stoji na ivici stene, odakle prkosi vremenu. Ono što iznenadi svakog posjetioca koji se popne do njega je nezaboravan pogled prema dolini, koju Stara Pavlica neprestano nadgleda. Ovde danas možete vidjeti staru jednobrodnu baziliku - pretpostavlja se da potiče iz prednemanjičkog perioda, jer umnogome podsjeća na crkve u Grčkoj; kao i fragmente fresaka - koji takođe podražavaju grčki stil freskoslikarstva.
Po arhitektonsko-prostornoj i konstruktivnoj koncepciji Stara Pavlica je jedinstven hram u Srbiji. Ne postoji sačuvani objekti koji bi joj mogli biti uzor i na osnovu kojih bi se utvrdilo vrijeme nastanka. Danas je očuvan samo dio prvobitne, dosta složene građevine. Crkva je nekada u cjelini bila ukrašena freskama, a do sada su sačuvani samo fragmenti dva sloja. Vidljivi su djelovi jevanđelista, stojeće figure svetitelja, ostaci Raspeća na sjevernom zidu, potom delovi nerukotvorenog lika Hristovog.
Mali broj preostalih fresaka u kupoli i na lukovima je dosta izblijedio, ali pojedini, bolje očuvani fragmenti, potvrđuju da su freske bile visokog kvaliteta i veoma slične freskama obližnjeg manastira Đurđevi stupovi. Sadašnji izgled crkve Stara Pavlica je konzervirano stanje objekta.